دیگر اخبار | بایگانی
برگزاری جلسه مشترك بين پژوهشگاه معارج و دبير كنگره جهاني علوم انساني اسلامي
جلسه مشترک مسئولان پژوهشگاه علوم وحیانی معارج با دکتر عطاء الله رفیعی آتانی دبیر علمی کنگره بین‌المللی علوم انسانی اسلامی، با هدف هم اندیشی برای همكاری مشترك در زمینه تولید علوم انسانی اسلامی مبتنی بر اندیشه اصیل اسلامی، پنج‌شنبه ۱۴ تیرماه در محل این...
برگزاری نشست مشترك پژوهشگاه علوم وحیانی معارج و بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی
نشست مشترك اعضای پژوهشگاه علوم وحیانی معارج و نمایندگان بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی در محل بنیاد بین المللی علوم وحیانی اسراء برگزار شد.
مقاله؛
واکاوی مفهوم «دین» و«دینی» در نظریه علم دینی آیت‌الله جوادی آملی
این مقاله در پی تبیین برخی مفاهیم پایه در دیدگاه صاحب کتاب منزلت عقل در هندسۀ معرفت دینی است و پاسخ دادن به این پرسش که آیا دو مفهوم «دین» و «دینی» با یکدیگر تفاوت دارند؟ این مقاله ضمن پرداختن به این پرسش بیان تازه‌ای از نظریۀ علم دینی آیت الله...
مقاله؛
مبانی و اهداف تربیت زیست محیطی با تاکید بر اندیشه آیت الله العظمی جوادی آملی
محیط‌زیست و مشکلاتش زندگی انسان را تهدید می‌کند؛ ازاین‌رو تربیت زیست‌محیطی از موضوعات مهم دوران معاصر است. تربیت زیست‌محیطیْ رشد و پرورش دانش‌ها، گرایش‌ها و رفتارهای لازم برای حفظ و آبادانی محیط‌زیست است. هدف این تحقیق، بررسی مبانی و اهداف تربیت...
شکرگزاری، عبادت پرهیزکاران
خدای سبحان، انسان را آفرید تا به کمال شایسته خود نائل شود. انسان برای رسیدن به کمال شایسته خویش، نیازمند راهنمایی است تا از رهگذر این راهنمایی، به هدف خود برسد.
آشنایی با جلد چهارم کتاب ارزشمند رجال تفسیری
جلد چهارم کتاب ارزشمند رجال تفسیری اثر مفسر بزرگ قرآن کریم حضرت آیت الله العظمی جوادی آملی به همت پژوهشگاه علوم وحیانی معارج تدوین، منتشر و روانه بازار گردیده است.
جلد چهل و پنجم تفسیر شریف تسنیم
جلد چهل و پنجم از تفسیر گران‎سنگ تسنیم، تألیف مفسر بزرگ قرآن کریم حضرت آیت الله جوادی آملی به همت پژوهشگاه علوم وحیانی معارج منتشر شد.
جلد چهل و ششم تفسیر شریف تسنیم
جلد چهل و ششم از تفسیر گران‎سنگ تسنیم، تألیف مفسر بزرگ قرآن کریم حضرت آیت الله جوادی آملی به همت پژوهشگاه علوم وحیانی معارج منتشر شد.
شماره 27 نشریه علمی پژوهشی حکمت اسرا آماده چاپ شد
به حول و قوه الهی و به همت مدیریت نشریات پژوهشگاه علوم وحیانی معارج، شماره بیست و هفتم «فصلنامه علمی پژوهشی حکمت اسرا» آماده چاپ شد.
وحدت در قرآن و سنت
كثرتِ آرا و تشتّتِ افكار، اگر به وحدت بر نگردد، زیانبار است و این مطالب سامی، فتوای كتاب و سنّت معصومان (علیهم‌السلام) است: ﴿و اَطیعوا اللهَ و رَسولَهُ و لا‎تَنزَعوا فَتَفشَلوا و تَذهَبَ ریحُكُم و اصبِروا اِنَّ اللهَ مَعَ الصّبِرین﴾. «فَاِیاكُمْ وَ...
ـــ ـــ



شايد روشن‎ترين وجه را حضرت استاد علامه طباطبايي در الميزان[2] بيان كرده باشند. بر اساس گفته ايشان، سياق آيات سوره «نساء» تأكيد بر احترام گذاشتن به مال ايتام است.

شايد روشن‎ترين وجه را حضرت استاد علامه طباطبايي در الميزان[2] بيان كرده باشند. بر اساس گفته ايشان، سياق آيات سوره «نساء» تأكيد بر احترام گذاشتن به مال ايتام است.

در صدر آيه قبل فرمود[3]: مال يتيمان را به آنان بدهيد و مال خبيث خود را با مال حلال طيّب آنها مخلوط نكنيد و اموال آنها را همراه اموال خود نخوريد كه اين گناه بزرگي است، سپس بعد از چند آيه مي‎فرمايد[4]: اموال يتيم را به عنوان بهترين امين حفظ كنيد و وقتي آنان از نظر سنّ بالغ شدند، و به مرحله رشد اقتصادي رسيده و توانستند خود از مالشان محافظت كنند، اموالشان را به آنان تحويل دهيد؛ آنگاه از خطرناك بودن خوردن مال يتيم پرده برداشته و مي‎فرمايد[5]: آنان كه مال يتيم را به ستم مي‎خورند، در شكمشان آتش مي‎خورند؛ نه اينكه بعدها در جهنم آتش مي‎خورند؛ بلكه اكنون اين مال حرام آتش مي‎شود؛ هرچند شخص ستمكار خود متوجه آن نباشد؛ البته اين به معناي نفي عذاب اخروي نيست. آنگاه فرمود: همه انسان‎ها مي‎ميرند؛ اگر مي‎خواهيد با فرزندان شما پس از مرگتان خوش رفتاري شود، با ايتام ديگران چنين كنيد.

آن‎گاه به آيه محل بحث مي‎رسد. نخست بايد دانست كه اين آيه، در مدينه نازل شده است و در آنجا پس از تشكيل حكومت اسلامي، جنگ‎هايي با مشركان پيش آمد كه مردها با شركت در جنگ‎ها شهيد مي‎شدند و زنان و فرزندانشان مي‎ماندند. در اين ميان، عده‎اي براي خوردن اموال ايتام، با آن زنان بيوه ازدواج مي‎كردند تا از اين طريق، اموال يتيمان را بخورند و پس از خوردن مال ايتام، مادرانشان را طلاق مي‎دادند. اين سنّت سَيّيء جاهلي بود كه با نزول آيه محل بحث خاتمه يافت. بر اين اساس فرمود: ﴿و اِن خِفتُم اَلاّ تُقسِطوا فِي اليَتمي فَانكِحوا ما طابَ لَكُم مِنَ النِّساءِ مَثني و ثُلاثَ ورُباعَ فَاِن خِفتُم اَلاَّ تَعدِلوا﴾[6]؛ اگر در خود امانتداري را نمي‎بينيد كه اگر با بيوه‎ها ازدواج كنيد، به خوردن مال يتيم آلوده خواهيد شد، با چنين زناني ازدواج نكنيد و زن‎هاي ديگري بگيريد؛ حالا دو يا سه يا چهار زن و اگر مي‎ترسيد كه با ازدواج با بيش از يك زن قادر به انجام عدالت نباشيد، تنها به ازدواج با يك زن اكتفا كنيد.

بنابراين، با توجه به شيوه برخورد مردم با ايتام و مادرانشان در دوران جاهليت، مناسبت ميان صدر و ذيل آيه (شرط و جزا) روشن مي‎شود.

[1] ـ سوره نساء، آيه 3.

[2] ـ الميزان، ج4، ص167 ـ 166.

[3] ـ ﴿وءاتوا اليَتمي اَمولَهُم ولا تَتَبَدَّلوا الخَبيثَ بِالطَّيِّبِ و لا تَأكُلوا اَمولَهُم اِلي اَمولِكُم اِنَّهُ كانَ حوبًا كَبيرا﴾ (سوره نساء، آيه 2).

[4] ـ ﴿و ابتَلوا اليَتمي حَتّي اِذا بَلَغوا النِّكاحَ فَاِن ءانَستُم مِنهُم رُشدًا فَادفَعوا اِلَيهِم اَمولَهُم و لا تَأكُلوها اِسرافًا و بِدارًا اَن يَكبَروا و مَن كانَ غَنِيا فَليَستَعفِف و مَن كانَ فَقِيرًا فَليَأكُل بِالمَعروفِ فَاِذا دَفَعتُم اِلَيهِم اَمولَهُم فَاَشهِدوا عَلَيهِم و كَفي بِاللهِ حَسيبا﴾ (سوره نساء، آيه 6).

[5] ـ ﴿اِنَّ الَّذينَ يَأكُلونَ اَمولَ اليَتمي ظُلمًا اِنَّما يَأكُلونَ في بُطونِهِم نارًا و سَيَصلَونَ سَعيرا﴾ (سوره نساء، آيه 10).

[6] ـ سوره نساء، آيه 3.