دیگر اخبار | بایگانی
به همت پژوهشگاه علوم وحیانی معارج؛
هشتمین دوره جلسات نقد کتاب های درسی معارف اسلامی برگزار شد
به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی اسراء: هشتمین دوره از سلسله جلسات نقد کتاب های درسی معارف اسلامی با همکاری بنیاد بین المللی علوم وحیانی اسراء و دانشگاه معارف، در تاریخ 28 آبان ماه سال جاری با حضور نویسنده اثر و ناقدین علمی، در سالن کنفرانس بنیاد...
به همت پژوهشگاه علوم وحیانی معارج؛
کتاب ارزشمند «کوثر اربعین» اثر آیت‌الله العظمی جوادی آملی به زیور طبع آراسته شد
آگاهی بخشی و راهبریِ عملی؛ دو ويژگي كه در متن رسالت پيامبر اكرم (ص) مشهود است، در برنامه معلّم اوّلِ شهادت و شهامت و سلحشوري و قيام بر ضد طاغيان متمرّد تاريخ؛ يعني حضرت سيّدالشّهداء (ع) مي‏درخشد. چنان‏كه در زيارت اربعينِ آن حضرت، كه از مختصّات...
به همت پژوهشگاه معارج؛
نشست علمی «ادراک ناپذیری ذات الهی با تاکید بر دیدگاه آیت الله العظمی جوادی آملی» برگزار شد
نشست علمی «ادراک ناپذیری ذات الهی با تاکید بر دیدگاه آیت الله العظمی جوادی آملی» به همت پژوهشگاه معارج، با حضور جمعی از محققین و پژوهشگران، در سالن جلسات بنیاد بین المللی علوم وحیانی اسراء بر گزار شد.
نشست ها و کرسی های آزاد اندیشی
هم اندیشی با مرکز کمیته اعطای مجوزهای کرسی های حوزوی
اولین جلسه از جلسات مدیریت امور پژوهشی درباره نشست ها و کرسی های علمی در تاریخ یک شنبه مورخ 18/6/97 در بنیاد بین المللی علوم وحیانی اسراء با حضور نمایندگان دبیرخانه کرسی های آزاد اندیشی حوزه های علمیه در محل جلسات بنیاد بین المللی علوم وحیانی اسراء...
به همت پژوهشگاه علوم وحیانی معارج؛
نشست علمی «بررسی راهکارهای انتقال آموزه های اسلام به غرب» برگزار شد
نشست علمی «بررسی راهکارهای انتقال آموزه های اسلام به غرب» با حضور حجت الاسلام و المسلمین دکتر رضوی راد رئیس انستیتو علوم انسانی و اسلامی هامبورگ و جمعی از پژوهشگران پژوهشگاه علوم وحیانی معارج در سالن کنفرانس بنیاد بین المللی علوم وحیانی اسراء برگزار...
برگزاری جلسه مشترك بين پژوهشگاه معارج و دبير كنگره جهاني علوم انساني اسلامي
جلسه مشترک مسئولان پژوهشگاه علوم وحیانی معارج با دکتر عطاء الله رفیعی آتانی دبیر علمی کنگره بین‌المللی علوم انسانی اسلامی، با هدف هم اندیشی برای همكاری مشترك در زمینه تولید علوم انسانی اسلامی مبتنی بر اندیشه اصیل اسلامی، پنج‌شنبه ۱۴ تیرماه در محل این...
برگزاری نشست مشترك پژوهشگاه علوم وحیانی معارج و بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی
نشست مشترك اعضای پژوهشگاه علوم وحیانی معارج و نمایندگان بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی در محل بنیاد بین المللی علوم وحیانی اسراء برگزار شد.
مقاله؛
واکاوی مفهوم «دین» و«دینی» در نظریه علم دینی آیت‌الله جوادی آملی
این مقاله در پی تبیین برخی مفاهیم پایه در دیدگاه صاحب کتاب منزلت عقل در هندسۀ معرفت دینی است و پاسخ دادن به این پرسش که آیا دو مفهوم «دین» و «دینی» با یکدیگر تفاوت دارند؟ این مقاله ضمن پرداختن به این پرسش بیان تازه‌ای از نظریۀ علم دینی آیت الله...
مقاله؛
مبانی و اهداف تربیت زیست محیطی با تاکید بر اندیشه آیت الله العظمی جوادی آملی
محیط‌زیست و مشکلاتش زندگی انسان را تهدید می‌کند؛ ازاین‌رو تربیت زیست‌محیطی از موضوعات مهم دوران معاصر است. تربیت زیست‌محیطیْ رشد و پرورش دانش‌ها، گرایش‌ها و رفتارهای لازم برای حفظ و آبادانی محیط‌زیست است. هدف این تحقیق، بررسی مبانی و اهداف تربیت...
شکرگزاری، عبادت پرهیزکاران
خدای سبحان، انسان را آفرید تا به کمال شایسته خود نائل شود. انسان برای رسیدن به کمال شایسته خویش، نیازمند راهنمایی است تا از رهگذر این راهنمایی، به هدف خود برسد.
ـــ ـــ



ما در مساله سلوک و معنویت، سه بخش داريم: بخش اخلاق، بخش عرفان شهودي و بخش عرفان وجودي. مرزهاي اينها جداست اخلاق غير از عرفان شهودي است اخلاق و عرفان شهودي غير از عرفان وجودي هستند. هر كدام از اين بخش‌هاي سه‌گانه به دو شعبه فرعي تبديل مي‌شود: نظری و عملی که مجموعا شش شاخه می شوند...

سه گام معنوی:
ما در مساله سلوک و معنویت، سه بخش داريم: بخش اخلاق، بخش عرفان شهودي و بخش عرفان وجودي. مرزهاي اينها جداست اخلاق غير از عرفان شهودي است اخلاق و عرفان شهودي غير از عرفان وجودي هستند. هر كدام از اين بخش‌هاي سه‌گانه به دو شعبه فرعي تبديل مي‌شود: نظری و عملی که مجموعا شش شاخه می شوند.
1. اخلاق: اخلاق اين است كه انسان بکوشد با تقوا، زاهد و عابد و عادل شود. فرار از دوزخ كند و شوق به بهشت داشته باشد. اهل اخلاق، حرف‌ها را مي‌فهمند, باور مي‌كنند و مطابق اينها عمل مي‌كنند اين مرز اخلاق است. خود اين اخلاق دو قسمت فرعي دارد يكي اخلاق نظري, يكي اخلاق عملي. اخلاق نظري بررسي كردن, مطالعه كردن, درس گفتن و درس خواندن و مباحثه كردن همين كتاب‌هاي نظري است كه از ديرزمان نوشته شده بود تا امروز که به جامع‌السعادات نراقي رسيد. اخلاق عملي اين است كه انسان وارد صحنه عمل مي‌شود اين مراحل را يكي پس از ديگري طي مي‌كند تا مي‌شود متخلِّق به اخلاق الهي. اين شخص در راه است يعني زادراه تهيه مي‌كند وقتي گفتند: ﴿تَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوَي﴾ يعني در راه هستي; راه, زاد مي‌طلبد وقتي انسان به مقصد رسيد ديگر سخن از زاد نيست تقوا در آنجا معناي خاصّ خود را دارد.
تفاوت اخلاق و عرفان: عرفان، بالاتر از اخلاق است. در عرفان، سخن از فهميدن و رفتن نيست بلکه سخن از ديدن و به مقصد رسيدن است. فرق اخلاق و عرفان اين است كه او مي‌خواهد «آدم خوبی» شود. اما عارف، آدم خوبي هست مي‌كوشد كه ببيند. در اخلاق جهاد اوسط مطرح است كه بين عقل است و نفس است؛ ولی در عرفان، جهاد اكبر است كه جنگ بين عقل است و قلب است. عقل مي‌گويد من مي‌خواهم بفهمم ديدن سخت است قلب مي‌گويد از فهميدن كاري ساخته نيست بايد ديد. شما مي‌خواهيد مفاهيم بديهي, مطالب نظري را حل كنيد، این كار فلسفه، کلام، منطق، اخلاق و علوم از این قبیل است. همه اينها مفهوم است با مفهوم مي‌خواهيد مفهوم ديگر را حل كنيد:
آفتِ ادراك آن قال است و حال     خون به خون شستن محال است و محال
مفهوم نظري را بايد با مصداق حل كرد نه با مفهوم بديهي, خون را با خون نمي‌شود پاك كرد مفهوم نظري, خون است مفهوم بديهي, خون است؛ با خوني مي‌خواهيم خوني را پاك كنيم اين شدني نيست.
اگر كسي خواست معناي عسل را بفهمد نمي‌شود براي او تعريف كرد كه كندويي هست و زنبوري هست و گُلي هست و تغذيه‌اي هست و تبديل هست و يك مادّه شيرين توليد كردن است همه اينها الفاظ است. ولي هيچ كدام دهن را شيرين نمي‌كند اگر كسي خواست عسل را بفهمد بايد بچشد اگر كسي خواست جهنم را بفهمد بايد ببيند به اين آيات برسد كه ﴿كَلاَّ لَوْ تَعْلَمُونَ عِلْمَ الْيَقِينِ ٭ لَتَرَوُنَّ الْجَحِيمَ﴾ ديدن, هنر است نه فهميدن, اگر گفته شد:
خود هنر دان ديدن آتش عيان    ني گپ دلّ علي النار الدخان
عالم فلسفه و کلام و اخلاق، مي‌كوشد، حرف مي‌زند، مي‌گويد بهشت هست. حق هم با اوست, ادّله‌اي هم اقامه مي‌كند اعم از آيات و روايات و دليل عقلي; حرف او دست و «ممّا لا ريب فيه» است ولي انسان اينها را از راه فهم باور مي‌كند نه از راه ديدن. آنكه در خطبه نوراني علوي(صلوات الله و سلامه عليه) آمده است «فَهُمْ وَ الْجَنَّةُ كَمَنْ قَدْرَآهَا» اين تازه مقام «كأنّ» است بالاتر از اين مقام «أنّ» است كه خود حضرت فرمود: «لو كُشف الغطاء ما ازددت يقينا» چه اينكه درباره توحيد فرمود: «ما كنتُ أعبد ربّاً لم أره».
اخلاق عهده‌دار تأمين ره‌توشه و زاد است ولی عرفان، عهده‌دار تأمين مقصد و مقصود. در اخلاق تلاش و كوشش بر اين است كه انسان باتقوا باشد اين فضايل اخلاقي را رعايت كند كه اينها ره‌توشه است كه ﴿تَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوَي﴾ زاد و راحله براي آن است كه اين مسافر را به مقصد برساند اما وقتي به مقصد رسيد بخواهد مقصود را ببيند با او گفتگو كند او وارد حوزه جهاد اكبر است آ‌ن را عرفان عهده‌دار است نه اخلاق.
2. عرفان شهودی: عرفان شهودي اين است كه «رسد آدمي به جايي كه به جز خدا نبيند» اين وحدت شهود است. او فقط خدا را مي‌بيند غير خدا را نمي‌بيند. اما اینکه آیا غير خدا هست يا نيست؟ اگر هست چگونه در برابر حقيقت نامتناهي وجود دارد, پاسخ به اين سوالات، مقدور او نيست اين فقط وحدت شهود است اما غير خدا چيزي در عالَم هست يا نيست او نمي‌بيند اين هم يك سلسله حرف‌هاي نظري دارد كه اين عرفان شهودي را تبيين مي‌كند يك سلسله سير و سلوك عملي دارد كه اين عرفان شهودي را از علم به عين آمد و از گوش به آغوش به شهود مي‌رساند. اما عرفان شهودی فاقد این نقطه قوت است.
3. عرفان وجودی: عرفان وجودي که به همان وحدت وجود برمي‌گردد معتقد است حقيقت ذات اقدس الهي، نامتناهي است، چون نامتناهي است وجود غير، محال است. چون وجود غير محال است پس كلّ جهان، مي‌شود آيت او. همان بيان نوراني امام رضا(صلوات الله و سلامه عليه) كه فرمود: نه خدا در خلق است كه اين محال است؛ نه خلق در خداست كه اين محال است؛ خدا وجود دارد و لاغير. اما آنچه به نام سماوات و ارضين و فرشته‌ها و انسان و غير انسان است «صوَر مرآتيه‌«اند. انسان در آينه نيست، آينه هم در انسان نيست، ولي صورت مرآتيه آينه، آيت انسان است. جهان، صورت مرآتيه حق است. حلول و اتّحاد محال است. به همان دليلي كه شاخص در آينه نيست آينه در شاخص نيست اين مي‌شود وحدت وجود. البته اين توضیح در حد یک ترجمه است. اصلش راه طولاني و درازي دارد، سال‌ها درس خواندن. بنابراين امور شش‌گانه مرزش مشخص شد اخلاق نظري داريم اخلاق عملي, عرفان نظريِ شهودي داريم عرفان عمليِ شهودي, عرفان نظري وجودي داريم عرفان عملي وجودي.
اگر مي‌بينيد بزرگاني اين حرف را گفتند تا نوبت به حكيم سبزواري رسيد فرمود تقوا سه قسم است تقواي عام, تقواي خاص, تقواي اخص براي آن است كه ما سه بخش داريم اخلاق داريم, عرفان شهودي داريم, عرفان وجودي; تقواي عام براي اخلاق است تقواي خاص براي عرفان شهودي است تقواي اخص براي عرفان وجودي است بنابراين اخلاق دو شعبه دارد اخلاق نظري كه همين كتاب‌هايي است كه نوشته شده و اخلاق عملي اين است كه كسي سير و سلوك بكند وارسته باشد و متّقي بشود.
پیام استاد به کنگره مرحوم آقا سید علی قاضی تاريخ 15/8/1391