دیگر اخبار | بایگانی
مقاله پژوهشی؛
«فلسفۀ اخلاقِ آیت الله العظمی جوادی آملی»
پایگاه اطلاع رسانی اسراء: جدیدترین شماره از دوفصلنلمه علمی پژوهشی اخلاق وحیانی به همت مدیریت نشریات پژوهشگاه علوم وحیانی معارج آماده انتشار شد. در این شماره از این فصلنامه علمی پژوهشی مقاله ای با عنوان «فلسفۀ اخلاق استاد جوادی آملی» به قلم دکتر محسن...
کتاب«مبانی حقوق عمومی با تاکید بر منظومه فکری علامه آیت الله جوادی...
دومین تجربه همکاری مشترک سازمان سمت و بنیاد اسراء آماده چاپ شد
پایگاه اطلاع رسانی اسراء: در راستای همکاری های مشترک سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه­ها (سمت) و بنیاد بین المللی علوم وحیانی اسراء، کتاب «مبانی حقوق عمومی با تاکید بر منظومه فکری علامه آیت الله جوادی آملی(دام ظله) (مبانی تحلیلی نظام...
شماره چهاردهم نشریه علمی پژوهشی «اخلاق وحیانی» آماده چاپ شد
پایگاه اطلاع رسانی اسراء: به همت مدیریت نشریات علمی پژوهشگاه علوم وحیانی معارج، شماره چهاردهم نشریه علمی پژوهشی «اخلاق وحیانی» آماده چاپ شد.
پنجمین شماره نشریه علمی «علوم قرآن و تفسیر معارج» آماده چاپ شد
پایگاه اطلاع رسانی اسراء: به همت مدیریت نشریات علمی پژوهشگاه علوم وحیانی معارج، شماره پنجم «دوفصلنامه تخصصی علوم قرآن و تفسیر معارج» آماده انتشارشد.
دانش و پژوهش دینی
اشتياق به حيات دائم و نيز سلامت مستمر، در نهان همگان نهادينه شده است؛ نه كسي فاقد آن است و نه كسي را مي توان بر آن ملامت كرد، زيرا مطلب فطري فراگير است و از آسيبِ قدح مصون.
کوثر معرفت در کلام اسوه عصمت
براي بندگان مخلص و پاکي هم چون فاطمه (س) مقاماتي است كه ديگران را به آن راهي نيست؛ به گونه اي که از گزند وسوسه اهرمن و فريب شيطان مصون اند: ﴿لاُزَيِّنَنَّ لَهُم فِى الاَرضِ و لاُغوِيَنَّهُم اَجمَعين* اِلّا عِبادَكَ مِنهُمُ المُخلَصين﴾ و از حضور در...
فقه جعفري سازنده تمدن شیعی
تبيينِ منزلت والاي مظاهر اسماي حسناي الهي كه حضرت امام صادق (عليه‌السلام)، از بارزترين مصاديق آن است، ميسور اَحَدي در گستره زمان و پهنه زمين و به هيچ زباني نبوده و نيست.
گزارش تفصیلی؛
گزارشی از برگزاری مراسم بزرگداشت آیت الله العظمی جوادی آملی در انجمن آثار و مفاخر فرهنگی
مراسم بزرگداشت حضرت آیت‌الله‌ العظمی جوادی آملی با حضور علما، استادان، فرهیختگان و دوستداران علم و دانش روز چهارشنبه 17 بهمن‌ماه 1397 در محل انجمن آثار و مفاخر فرهنگی برگزار شد.
به همت پژوهشگاه علوم وحیانی معارج؛
شماره 29 نشریه علمی پژوهشی حکمت اسرا آماده چاپ شد
به همت پژوهشگاه علوم وحیانی معارج وابسته به بنیاد بین المللی علوم وحیانی اسراء، شماره بیست و نهم «دو فصلنامه علمی پژوهشی حکمت اسرا» منتشر شد.
حجت الاسلام و المسلمین مرتضی جوادی آملی:
«عقلانیت وحیانی»، منهج و روش معرفتی آیت الله العظمی جوادی آملی
نشست علمی «تبیین ویژگی های منظومه فکری حضرت آیت الله العظمی جوادی آملی» با حضور جمعی از اندیشمندان و اساتید دانشگاه های کشور تونس و سخنرانی حجت الاسلام و المسلمین دکتر مرتضی جوادی آملی در محل سالن کنفرانس بنیاد بین المللی علوم وحیانی اسراء برگزار شد.
ـــ ـــ



انسان كامل معصوم همانند حضرت سیدالشهداء(ع) جامع عالَم و آدم است. اگر برخی از عالمان دینی جامع معقول و منقول، و بعضی جامع معقول و مشهود، و گروه اندكی نیز جامع معقول و منقول و مشهودند، هیچ عالِم عادی، جامع عالم كبیر و صغیر و واجد جهان و انسان نیست؛

حسین بن علی (ع)، انسان کامل معصوم
انسان كامل معصوم همانند حضرت سیدالشهداء(ع) جامع عالَم و آدم است. اگر برخی از عالمان دینی جامع معقول و منقول، و بعضی جامع معقول و مشهود، و گروه اندكی نیز جامع معقول و منقول و مشهودند، هیچ عالِم عادی، جامع عالم كبیر و صغیر و واجد جهان و انسان نیست؛ تنها انسان كامل معصوم است كه واجد هر دو عالَم و جامعِ هر دو جهان ـ یعنی عالَم و آدم ـ است.
انسان كامل معصوم(ع) نظیر حسین بن علی(ع) از كرامت راستین برخوردار است، زیرا گذشته از خلافت بیرونی، صاحب خلافت درونی است و امانت خلافت را كه حمل آن، نه مقدور مَلَك است و نه میسور فَلَك، به خوبی حمل كرده است، و همان‌گونه كه تعلیم اسمای حسنای الهی به خوبی نصیب وی شد، تعلیم و الهام فجور و تقوای نفس نیز كاملاً بهره وی قرار گرفت. انسان كامل معصوم، مانع تمرّد شیطان می‌شود و او را رام می‌کند، تا به حریم اخلاص وی كه از «مخلَصین» قرآنی است راه نیابد. هویت پاك و قدسی او كه از اصلاب شامخ و ارحام مطهر گذشته است،مصون و از رِجْس جامه‌های سیاه ستم و جام‌های آلوده جَور معصوم است، لذا در صیانت از مقام والای خلافت خود می‌کوشد تا تمام شئون اندیشه و انگیزه را تحت هدایت فطرت قرار دهد و چنین مترنّم می‌شود: ﴿اِنَّ صَلاتی و نُسُكی و مَحیای و مَماتی لِلهِ رَبِّ العـالَمین﴾[1].
از همین رو فرشته عقل و عدل در ساحت قدس نظری او خاضع شده، و اهرمن شهوت و غضب كه در مدار هوا می‌گردند، هماره مخذول و منكوب گشته‌اند.
چنین امام همامی، چونان سیدالشهداء(ع) جامع جهان كبیر و صغیر، مسجود مَلَك و عقل و قبله مُلك و ملكوت و مطاف ناسوت و جبروتِ امكانی (نه وجوبی) است. بنابراین جامه خلافت الهی، تنها بر اندام رسای او و جام ولایت فقط در دست وی زیبنده است.

بذل نفس و ایثار نفیس
سلطنت عشق‌محور و بذل نفس و ایثار نفیس، وقف سلیمان كربلا است، به‌گونه‌ای كه نه تنها «لا ینبغی لأحدٍ من بعده» بلكه «لم ینبغ لأحدٍ مِنْ قبله»؛ نه از هبوط آدم تا كربلا و نه از كربلا تا تبدیل زمان و زمین به ساحت و صحنه معاد، مقدّر و مقدور كسی نبود و نیست و نخواهد بود، زیرا سالمند و میانسال و نوسال، زن و مرد، سیاه و سفید، ضحایایی بودند كه در قربانی به صف ایستاده و احرام بستند و با خون وضو گرفتند و در محراب قرب فرائض و نوافل تلبیه گفتند و شهادت را تسخیر كردند، و مسخّر نمودن اسارت را به زینب كبرا(س) و دیگران سپردند و آن ذوات قدسی به رهبری سیدالساجدین(ع) اسارت را اسیر كردند و بر آن مسلّط شدند و زنجیر و طناب را به بند كشیدند. چنان‌كه مَجلِسَین دولت خودكامه اَموی را در كوفه و شام به سخره گرفتند و هماره به تماشای جمال و جلال الهی مستغرق شدند و موحّدانه نغمه «ما رأیتُ إلاّ جمیلاً»[2] سر دادند و چیزی غیر از هنر شهادت الهی و اسارت دینی و زیبایی نثار در راه خدا و ظرافت ایثار برای او را ندیدند و چنین با عمل سرودند: رسد آدمی به جایی كه به جز هنر نبیند!
فضایل سید الشهداء و شهدای کربلا
زیارت‌های مأثور حضرت سیدالشهداء شمه‌ای از فضائل و فواضل آن ذات مقدّس و صحابه كِرام و شهدای گرامی كوثر كربلا، نیز مقداری از وظایف علاقه‌مندان قرآن و عترت را به همراه دارد. برای نمونه، بخش كوتاهی از آن ارائه می‌شود:
شاهدانِ كربلا به ویژه سالار آنان، ثارُ الله‌اند؛ یعنی خون آن‌ها در راه خدا نثار شد و خداوند نیز خون‌خواه آن‌ها و ولی دم آنان است. راز صعود این‌گونه از خون‌ها كمال تقوا و اخلاص شهدای آن است. وقتی خدا وعده نیل تقوای صاحبان قربانی معهود را به خود یاد می‌كند: ﴿لَن ینالَ اللهَ لُحومُها و لا دِماؤُها و لـكِن ینالُهُ التَّقوی مِنكُم﴾[3] حتماً نیل تقوای قربانی شهادت به خدا مطرح است و عنوان «نیل» برتر از عنوان «صعود» در آیه ﴿اِلَیهِ یصعَدُ الكَلِمُ الطَّیبُ و العَمَلُ الصّـالِحُ یرفَعُهُ﴾[4] است.
ابدان شهداء به ویژه شهیدان كربلا طیب و طاهر معنوی بوده و مایه طِیب و طهارت و بركت زمینی‌اند كه در آن آرمیده‌اند: «طبتم و طابت الأرض التی فیها دفتم»[5]. روشن است كه سرزمین طیب به اذن خدا میوه طیب می‌دهد: ﴿و البَلَدُ الطَّیبُ یخرُجُ نَباتُهُ بِاِذنِ رَبِّهِ﴾[6] و ثمر شیرین شجرِ روییده از بوستان طیب، همان عقل علمی و عدل عملی است؛ یعنی كشور شهداء مهد كمال همه‌جانبه است.
شهدای كربلا به امامت حضرت اباعبدالله الحسین(ع) و داعیان امّت اسلامی و جوامع بشری به سوی خدا بودند، با روش‌های نبوی(ص): «اشهد انّك قد اَقَمْتَ الصلاة ...» و دعوت «الی سبیل ربّك بالحكمة و الموعظة الحسنة»[7]، به قرب فرائض و نوافل باریافته و به كمال آن رسیده، از همین رو در زیارت وی گفته می‌شود: «السلام علیك یا من رضاه من رضی الرحمن و سخطه من سخط الرحمن»[8].

قیام بر حق
قیام حسینی همانند نهضت دیگر اولیای الهی براساس حق انجام گرفت. دیگران می‌پنداشتند که در نظام طبیعت ضعیف پایمال است و قوت و ضعف را هم در محور طبیعت و ماده ارزیابی می‌کردند و می‌پنداشتند که هر موجودی از امکانات مادی برخوردار باشد نیرومند و هر فاقد امکانات مادی ضعیف است و بر همین مبنا نظام‌ها را استوار و حکومت‌ها را تأسیس می‌کردند؛ ولی سخن انبیا این بود که حق در جهان ثابت و ماندگار و باطل پایمال و نابود شدنی است و براین‌پایه قیام کردند و پیروز شدند و سران ستم نیز بر اساس پنداری خروج کردند و شکست خوردند.
چنان‌که از نامه‌ها و خطابه‌های سالار شهیدان(ع) برمی‌آید، قیام آن حضرت مبنایی داشت و بنایی، چنان‌که خروج امویان نیز چنین بود: آن حضرت معتقد بود در نظام هستی، حق پیروز و باطل محکوم به شکست است و قیامش بر همین اساس بود؛ امویان هم معتقد بودند هر کس قدرت مادی دارد پیروز است و کسی که از قدرت مادی برخوردار نیست محکوم به شکست است. این دو طرز فکر که از دو نوع جهان‌بینی نشئت می‌گیرند، در گذشته بوده و در آینده هم هستند؛ ولی تداوم فكر باطل از سنخ استمرار علف‌های هرز است كه همواره گسیخته‌اند.
گفتنی است كه حسین بن علی(ع) به شهادت نرسید تا شفیع شود و ما به بهشت برویم، زیرا این تفكر همان تفكر باطل مسیحیت است و طرداً و عكساً مانع و جامع نیست و دیگر ائمّه(ع) هم كه در كربلا حضور نداشتند، همانند حسین بن علی(ع) حق شفاعت دارند و كسانی هم كه در كربلا بودند به مرتبه آن حضرت نمی‌رسند، بنابراین حق شفاعت یك مسئله و پیام كربلا مسئله دیگری است و به فرموده حضرت امام رضا(ع) همواره باید امر ائمّه(ع) را زنده نگه‌داشت: «رحم الله عبداً أحيا أمرنا»[9].

اندیشه الهی
نهضت سالار شهیدان(ع) برای این بود كه همه انسان‌ها و ملت‌ها هم به حقوق به رسمیت شناخته شده خود آگاه شوند و آن را استیفا كنند و هم حقوق مُسلّم دیگران را به رسمیت شناخته و ادا كنند و برتر از آن اهل احسان و گذشت كریمانه باشند.
سالار شهیدان آنچه در اختیار داشت ایثار و نثار كرد تا جامعه موحد باشد و الهی بیندیشد و این پیام همه انبیا و وارثان انبیا(ع) است و چنان‌كه در زیارت وارث آمده است، حسین بن علی(ع) وارث همه انبیاست[10]؛ یعنی تلخی‌هایی كه پیامبران چشیدند، آن حضرت چشید و مبارزاتشان را پی گرفت و كامیابی و موفقیت آن رهبران آسمانی را هم تجربه كرد و اگر نوح و توفانی در كار بود، در كربلا هم چنین توفانی رخ داد، و همان‌گونه كه ابراهیم(ع) در آتش نمرود افكنده شد، وجود مبارك سالار شهیدان هم آن آتش نمرودی را تحمل كرد و خیمه‌های خود را یكجا طعمه حریق خواست و فرزندان او در آن آتش آسیب دیدند[11] و اگر خطرهایی برای كلیم حق(ع) وجود داشت، آن بزرگوار هم با همانند آن‌ها روبه‌رو شد؛ نیز نظیر رنجی را كه به مسیح(ع) رسید، آن حضرت نیز تحمل كرد و پیامی كه از نوح، ابراهیم، كلیم و مسیح(ع) به جوامع بشری رسید، از عاشورای حسینی نیز تلقّی گردید، ازاین‌رو در زیارت آن حضرت عرض می‌كنیم: «السلام عليك يا وارث آدم... يا وارث نوح... يا وارث إبراهيم... يا وارث موسي... يا وارث عيسي...»[12].

عدم غفلت از پیامهای سازنده عاشورا
از پیام‌های سازنده زیارت عاشورا نباید غفلت كرد؛ پیام‌هایی مانند؛ «إني سلم لمن سالمكم و حرب لمن حاربكم»[13]. امروز و در دوران معاصر، مانند یزید در بسیاری از كشورهای اسلامی حكومت می‌كنند و ملت و ملّیت را رایگان به بیگانگان می‌فروشند. اكنون اگر وجود مقدّس و مبارك سالار شهیدان در جامعه می‌بودند، اجازه نمی‌دادند مسلمانان این‌گونه در سراسر جهان قتل عام شوند، زیرا آن امام مظلومِ ظلم‌ستیز فرمود: من با هر كس «مانند یزید» است مخالفم: «و علي الاسلام السلام إذ قد بليت الأُمة براعٍ مثل يزيد»[14] و تنها سخن آن حضرت درباره شخص یزید پلید نبود. در زیارت جامعه كبیر نیز جمله «محقق لما حققتم مبطل لما أبطلتم»[15] بدین معنا است كه هر معرفت بلندی را كه شما خاندان وحی تحقیق كردید، ما نیز محقّق آن هستیم و هر چه را شما باطل دانستید، ما نیز ابطال می‌كنیم؛ یعنی هر حكومت باطلی را كه شما بر انداختید، ما نیز در براندازی مثل آن تلاش می‌كنیم و هر حكومتی را كه شما پی‌ریزی كردید، ما نیز در پی‌ریزی آن می‌كوشیم.



[1] . سوره انعام، آیه 162.

[2] . اللهوف، ص160.

[3] . سوره حج، آیه 37.

[4] . سوره فاطر، آیه 10.

[5] . مصباح المتهجّد، ج2، ص723.

[6] . سوره اعراف، آیه 58.

[7] . الكافی، ج4، ص574.

[8] . كامل الزیارات، ص213.

[9] . عیون اخبار الرضاع، ج1، ص 307؛ وسائل الشیعه، ج27، ص92.

[10] . مصباح المتهجّد، ج2، ص 720.

[11] . اللهوف، ص 132.

[12] . مصباح المتهجّد، ج2، ص720.

[13] . كامل الزیارات، ص177.

[14] . اللهوف، ص24.

[15] . البلد الأمین، ص297.