دیگر اخبار | بایگانی
به همت پژوهشگاه علوم وحیانی معارج؛
نشست علمی «بررسی راهکارهای انتقال آموزه های اسلام به غرب» برگزار شد
نشست علمی «بررسی راهکارهای انتقال آموزه های اسلام به غرب» با حضور حجت الاسلام و المسلمین دکتر رضوی راد رئیس انستیتو علوم انسانی و اسلامی هامبورگ و جمعی از پژوهشگران پژوهشگاه علوم وحیانی معارج در سالن کنفرانس بنیاد بین المللی علوم وحیانی اسراء برگزار...
برگزاری جلسه مشترك بين پژوهشگاه معارج و دبير كنگره جهاني علوم انساني اسلامي
جلسه مشترک مسئولان پژوهشگاه علوم وحیانی معارج با دکتر عطاء الله رفیعی آتانی دبیر علمی کنگره بین‌المللی علوم انسانی اسلامی، با هدف هم اندیشی برای همكاری مشترك در زمینه تولید علوم انسانی اسلامی مبتنی بر اندیشه اصیل اسلامی، پنج‌شنبه ۱۴ تیرماه در محل این...
برگزاری نشست مشترك پژوهشگاه علوم وحیانی معارج و بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی
نشست مشترك اعضای پژوهشگاه علوم وحیانی معارج و نمایندگان بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی در محل بنیاد بین المللی علوم وحیانی اسراء برگزار شد.
مقاله؛
واکاوی مفهوم «دین» و«دینی» در نظریه علم دینی آیت‌الله جوادی آملی
این مقاله در پی تبیین برخی مفاهیم پایه در دیدگاه صاحب کتاب منزلت عقل در هندسۀ معرفت دینی است و پاسخ دادن به این پرسش که آیا دو مفهوم «دین» و «دینی» با یکدیگر تفاوت دارند؟ این مقاله ضمن پرداختن به این پرسش بیان تازه‌ای از نظریۀ علم دینی آیت الله...
مقاله؛
مبانی و اهداف تربیت زیست محیطی با تاکید بر اندیشه آیت الله العظمی جوادی آملی
محیط‌زیست و مشکلاتش زندگی انسان را تهدید می‌کند؛ ازاین‌رو تربیت زیست‌محیطی از موضوعات مهم دوران معاصر است. تربیت زیست‌محیطیْ رشد و پرورش دانش‌ها، گرایش‌ها و رفتارهای لازم برای حفظ و آبادانی محیط‌زیست است. هدف این تحقیق، بررسی مبانی و اهداف تربیت...
شکرگزاری، عبادت پرهیزکاران
خدای سبحان، انسان را آفرید تا به کمال شایسته خود نائل شود. انسان برای رسیدن به کمال شایسته خویش، نیازمند راهنمایی است تا از رهگذر این راهنمایی، به هدف خود برسد.
آشنایی با جلد چهارم کتاب ارزشمند رجال تفسیری
جلد چهارم کتاب ارزشمند رجال تفسیری اثر مفسر بزرگ قرآن کریم حضرت آیت الله العظمی جوادی آملی به همت پژوهشگاه علوم وحیانی معارج تدوین، منتشر و روانه بازار گردیده است.
جلد چهل و پنجم تفسیر شریف تسنیم
جلد چهل و پنجم از تفسیر گران‎سنگ تسنیم، تألیف مفسر بزرگ قرآن کریم حضرت آیت الله جوادی آملی به همت پژوهشگاه علوم وحیانی معارج منتشر شد.
جلد چهل و ششم تفسیر شریف تسنیم
جلد چهل و ششم از تفسیر گران‎سنگ تسنیم، تألیف مفسر بزرگ قرآن کریم حضرت آیت الله جوادی آملی به همت پژوهشگاه علوم وحیانی معارج منتشر شد.
شماره 27 نشریه علمی پژوهشی حکمت اسرا آماده چاپ شد
به حول و قوه الهی و به همت مدیریت نشریات پژوهشگاه علوم وحیانی معارج، شماره بیست و هفتم «فصلنامه علمی پژوهشی حکمت اسرا» آماده چاپ شد.
ـــ ـــ



كثرتِ آرا و تشتّتِ افكار، اگر به وحدت بر نگردد، زیانبار است و این مطالب سامی، فتوای كتاب و سنّت معصومان (علیهم‌السلام) است: ﴿و اَطیعوا اللهَ و رَسولَهُ و لا‎تَنزَعوا فَتَفشَلوا و تَذهَبَ ریحُكُم و اصبِروا اِنَّ اللهَ مَعَ الصّبِرین﴾. «فَاِیاكُمْ وَ التَّلَوُّنَ فِی دِینِ الله فَاِنَّ جَمَاعَةً فِیمَا تَكْرَهُونَ مِنَ الْحَقِّ خَیر مِنْ فُرْقَةٍ فِیمَا تُحِبُّونَ مِنَ الْبَاطِلِ وَ اِنَّ الله سُبْحَانَهُ لَمْ یعْطِ احَداً بِفُرْقَةٍ خَیراً مِمَّنْ مَضَی وَ لاَ مِمَّنْ بَقِی».



نخست؛ كثرتِ آرا و تشتّتِ افكار، اگر به وحدت بر نگردد، زیانبار است و این مطالب سامی، فتوای كتاب و سنّت معصومان (علیهم‌السلام) است: ﴿و اَطیعوا اللهَ و رَسولَهُ و لا‎تَنزَعوا فَتَفشَلوا و تَذهَبَ ریحُكُم و اصبِروا اِنَّ اللهَ مَعَ الصّبِرین﴾.[1] «فَاِیاكُمْ وَ التَّلَوُّنَ فِی دِینِ الله فَاِنَّ جَمَاعَةً فِیمَا تَكْرَهُونَ مِنَ الْحَقِّ خَیر مِنْ فُرْقَةٍ فِیمَا تُحِبُّونَ مِنَ الْبَاطِلِ وَ اِنَّ الله سُبْحَانَهُ لَمْ یعْطِ احَداً بِفُرْقَةٍ خَیراً مِمَّنْ مَضَی وَ لاَ مِمَّنْ بَقِی».[2]

منشأ زیانباری كثرتی كه به وحدت برنگردد، همان است كه قرآن حكیم به آن پرداخت و آن نَزع و كندن قدرت خود و رقیب است، و چون تمام كوششِ منازعان در كاهش اقتدار ملّی و انسجام مصروف می‎شود، شكوه جامعه دینی رخت بر می‎بندد و فَشَل و ضعف دامنگیر آن می‎گردد، و امت فَشَل زده محكوم به هُبوط و اُفول است.

دوم؛ حُرمتِ وحدت و ارزش اتّحاد، به قدری است كه امیرمؤمنان حضرت علی‎بن‎ابی‎طالب(علیه‌السلام)، بیش از دیگران به آن همّت می‎ورزیدند و هیچ‎كس همتای آن امام همام در صیانت انسجام اسلامی نبوده نیست، چنان‎كه در نامه‎ای چنین مرقوم فرمود: «وَ لَیسَ رَجُل فَاعْلَمْ احْرَصَ عَلَی جَمَاعَةِ اُمَّةِ مُحَمَّدٍ (ص) وَ اُلْفَتِهَا مِنِّی ابْتَغِی بِذَلِكَ حُسْنَ الثَّوَابِ وَ كَرَمَ الْمَآب»[3]؛ اِئتسای امّت اسلامی به رهبر معصوم (علیه‌السلام) و ملكوتی خود، اقتضا دارد كه حرص محمود را درباره اتّحاد ملّی مبذول دارند و از هر قول یا فعلی كه دافع تحقق وحدت است، بپرهیزند.

سوم؛ وحدت و اقتدار ملّی بدون توحید و اعتقاد به خدای یگانه و یكتا و عمل به دستور قرآن و اهل بیت عصمت و طهارت (علیهم‎السلام) میسور نیست. زیرا عنصر محوری عَزْمِ ملّی، دل‎های مردم است. اگر قلب‎ها در پرتو توجه به خدای جهان، حق مدار و عدلْ محور باشد، هرگونه اختلافِ نظر قابل تحمّل است؛ وگرنه به جای تضارب آرا و تبادل اَنظار، طَرْد و طَعْن و سَبّ و شَتم و لَعْن می‎نشیند و هرجا حِقْدِ برخاسته از خواسته‎های نفسانی نشست، صفا و وفا بر می‎خیزد.

بنابراین، جانمایهٴ وحدت دینی كه همان توحید است، باید حفظ شود و یكی از راه‎های عملی صیانت توحید كه نمی‎گذارد بی‎اندیشگان، تیشه بر ریشهٴ وحدت و توحید بزنند و هوای خام تفرقه و اختلاف را در سر بپرورانند، همانا تقریب مراكز مذهب و ترغیب نسل جوان به فراگیری علوم اسلامی در حوزه و دانشگاه و تشویق آنان به پاسداری از اصول ارزشی و نظام مقدّس الهی است.

چهارم؛ هر چند توصیه به وحدت سودمند است؛ لیكن تحلیل موانع آن و بررسی راه‎های نیل به آن ضروری است. علوم، آرا و افكار متضارب، اگر مَشوب به مغالطه لفظی یا معنوی بوده یا بشوند، مانع تفاهم مشترك خواهند بود، زیرا تغلیط، دام مستور شیطان است: ﴿اِنَّ الشَّیاطینَ لَیوحونَ اِلی اَولِیائِهِم لِیجادِلوكُم﴾.[4]

مطلب آلوده به وهم و خیال، هرگز فروغ ندارد و دانش بی‎نور، علم نافع نیست و چنین اندیشه‎ای، وسیله پیدایش وحدتِ نورانی نخواهد بود. عالمان و صاحب‎نظرانِ مسئول گفتمان‎های دینی، اگر مَشوب به تعصّب، جاه‎طلبی و خودبینی بوده یا بشوند، مانع توافق مطلوب خواهند بود، زیرا در زیر هر جاهی، چاهی حفر شده است و درون هر چاهی غریوِ ﴿كُلَّما دَخَلَت اُمَّة لَعَنَت اُختَها﴾[5] بلند است و با لعن، طرد، طعن و نفرین برخاسته از خواسته‎های نفسانی، نور وحدت طلوع نخواهد كرد.

آیین گفت‎وگوهای دینی، اگر مشوب به رفتار و گفتار غیر كریمانه بوده یا بشود، مانع ترابط ممدوح خواهد بود، زیرا ادبیاتِ دلپذیر كه جمع سالم بین خوب سخن گفتن و سخن خوب گفتن است، با هنجار شكنی بَنان یا بیان هماهنگ نیست: ﴿و قُل لِعِبادی یقولُوا الَّتی هِی اَحسَنُ اِنَّ الشَّیطانَ ینزَغُ بَینَهُم اِنَّ الشَّیطانَ كانَ لِلاِنسانِ عَدُوا مُبینا﴾.[6]

راز رهبری قرآن به اتحاد، همانا متّحد بودن تمام آیات مكّی و مدنی اوست كه قریب به ربع قرن، متناوباً نازل شد و هیچ اختلافی بین اصول و فروع، جهان‎بینی، جهان‎داری و جامعه پروری، عبادات، احكام، عقود و ایقاعات آن نیست: ﴿اَفَلا یتَدَبَّرونَ القُرآنَ و لَو كانَ مِن عِندِ غَیرِ اللهِ لَوَجَدوا فیهِ اختِلافا كَثیرا﴾.[7] همین رمز در امام معصوم (علیه‌السلام) كه منصوص خدا و منصوب روز غدیر است، وجود دارد؛ لذا هر امام سابق، مُبَشِّر لاحقْ و هر امام لاحق، مُصدِّقِ سابق است، چنان‎كه تمام عقاید، اخلاق و اعمال هر كدام منسجم و هماهنگ است و آفت اختلاف، نه در درون آن‎ها و نه در بیرون آنان رخنه نمی‎كند؛ لذا سِمَت هدایت امّت را با رویكرد اتحاد ملّی و انسجام اسلامی فراسوی آن‎ها می‎نهند.

نکته قابل توجه آن است که هیچ كس نسبت به وحدت امت اسلامی از صاحب غدیر علاقه‎مندتر نیست، زیرا نه كسی مانند آن حضرت در این باره علم صائب دارد و نه كسی در این جهت عمل صالح. احاطه علمی آن حضرت به آثار سوء اختلاف را می‎توان از كلام نورانی آن حضرت استنباط كرد. زیرا آنچه از بسیاری از بیانات ایشان برداشت می‎شود دلالت بر این دارد که سنّت الهی كه در گذشته و حال و آینده مساوی است، این است که اتحاد و انسجام اسلامی همیشه ممدوح بوده ولی اختلاف و تشتت همیشه مذموم و نکوهیده است.
بررسی آیاتی كه اتحاد و انسجام را در سه سطح محلّی، منطقه‎ای و بین المللی لازم دانسته و برای هر كدام، حكم خاص صادر فرمود، شاهد گویای مدعای یاد شده است. بنابراین باید اتحاد و انسجام اسلامی را در سطوح سه‎گانه مزبور طراحی، برنامه‎ریزی و اجرا كرد تا بتوان علاوه بر تثبیت و تحکیم جوامع اسلامی به جهانی شدن اسلام نیز امیدوار بود.

[1] ـ سوره انفال، آيه 46.
[2] ـ نهج‏البلاغه، خطبه 176.
[3] ـ نهج‏البلاغه، نامه 78.
[4] ـ سوره انعام، آيه 121.
[5] ـ سوره اعراف، آيه 38.
[6] ـ سوره اسراء، آيه 53.
[7] ـ سوره نساء، آيه 82.